Crisis in Europa

Op vrijdag 4 november is Bas Eickhout naar het landelijke bureau gekomen om daar een twintigtal geïnteresseerden een heldere uitleg te geven over de complexiteit en de moeilijke keuzes die betrokken zijn bij de huidige Eurocrisis.

 

Crisis in Europa

Presentatie van Bas Eickhout, 4 november 2011

Op vrijdag 4 november is Bas Eickhout naar het landelijke bureau gekomen om daar een twintigtal geïnteresseerden een heldere uitleg te geven over de complexiteit en de moeilijke keuzes die betrokken zijn bij de huidige Eurocrisis.

De avond begint met een uitleg over hoe nou eigenlijk de financiële crisis veroorzaakt is en hoe deze zo groot kon zijn. Kwam het door de val van Leyman Brothers; had het te maken met de liberalisering van de financiële markten; had de Amerikaanse overheid nooit andere banken naast de staatsbanken Fannie Mae en Freddie Mac het recht moeten geven om de hypotheek markt op te gaan óf was er meer aan de hand?

Na enige discussie hierover wordt het snel duidelijk dat er niet zomaar één schuldige valt aan te wijzen. Het is de combinatie van factoren en de structurele fouten aanwezig in het financiële systeem die er voor gezorgd hebben dat in plaats van het verspreiden van risico (een van de belangrijkste uitgangspunten van de financiële sector) er juist concentratie van risico plaatsvond.

Even later maakt Bas duidelijk wat de link is tussen de financiële crisis en de huidige Eurocrisis. Sinds de invoering van de crisis konden de zuidelijke eurolanden (ook wel ‘knoflooklanden’ genoemd) tegen een steeds lagere rente lenen. Als het ware convergeerde alle rentestanden binnen de Eurozone naar die van Duitsland. Toen echter de financiële crisis uitbrak en de staat moest bijspringen om de banken overeind te houden ging het fout, miljarden werden gebruikt om de wankelende banken te herkapitaliseren. Snelle keuzes moesten gemaakt worden en toezichthouders liepen vaak achter de feiten aan. Toen ook nog bleek dat Griekeland had gesjoemeld met haar jaarcijfers was de Eurocrisis een feit.

Wat moet er nou gebeuren om deze Eurocrisis op te lossen, dat was de volgende vraag waar Bas op in ging. Ten eerste moet op korte termijn het noodfonds voldoende hoog zijn, er een fatsoenlijk plan op tafel komen om alle banken te herkapitaliseren en hierbij moet ook nog economische groei worden verwezenlijkt om als het ware uit de schulden te kunnen groeien. Het combineren van deze drie stappen is op zichzelf al een van de grootste uitdagingen waar Europa ooit mee te maken heeft gehad, laat staan dat er nu ook tal van tegenovergestelde belangen tussen de verschillende lidstaten, banken, eurofoben en eurofielen meespelen.

Om uiteindelijk toch een crisisbestendig Europees economisch systeem te ontwikkelen, wordt er benadrukt dat op lange termijn veel meer structurele aspecten moeten veranderen en dit heeft alles te maken met de macro-economische verschillen tussen de lidstaten. Zo blijkt dat landen als Duitsland en Nederland een groot handelsoverschot met als grondslag de lage loonstijging (in het geval van Duitsland zelfs loondaling) in de afgelopen 10 jaar. Dit heeft geresulteerd in een sterke concurrentiepositie. Dus wordt er gesteld; zouden niet alle lidstaten hun economie op het Duitse systeem moeten baseren? Dit is echter een absurd idee aangezien er voor elk handelsoverschot in de Eurozone ook een handelstekort moet zijn, een voorwaarde die vele nog van de middelbare school kennen. Hoe moeten we er dan uitkomen?

Uiteindelijk zullen we de Euro alleen staande kunnen houden door verdere integratie van Europa en het introduceren van de Euro-obligatie stelt Bas afsluitend. Dit vraagt wel om een fundamenteel democratiseringsdebat en vooral ook om een eerlijk debat.

Klik hier voor de powerpointslides van de presentatie en vul hier onder even onze opiniepoll in voor het geven van uw mening.

 

 

Stelling:

 

 

Zouden we in Europa behalve economische integratie ook politieke integratie moeten nastreven?